Përmbyset skema e sigurimeve shoqërore, pensionistët e rinj po tejkalojnë kontribuuesit

Numri i pensionistëve të rinj u rrit më shpejt se ai i kontribuuesve, duke shtuar presionin mbi skemën e sigurimeve.

Skema shqiptare e sigurimeve shoqërore po përballet me një ndryshim të rëndësishëm demografik, teksa numri i pensionistëve të rinj po rritet më shpejt se ai i kontribuuesve të rinj. Sipas të dhënave zyrtare të Institutit të Sigurimeve Shoqërore, në vitin 2025 numri i përfituesve të pensionit të pleqërisë arriti në 641,085 persona, ose 33,518 më shumë krahasuar me vitin 2024, duke shënuar një rritje prej 6 për qind.

Në të njëjtën periudhë, numri i kontribuuesve në skemë arriti në 870,964 persona, me një shtesë prej 27,097 individësh ose rreth 3 për qind më shumë se një vit më parë. Diferenca mes këtyre ritmeve të rritjes tregon se sistemi po përballet me një presion në rritje nga plakja e popullsisë.

Pensionistët e rinj tejkalojnë kontribuuesit e rinj

Të dhënat tregojnë se në vitin 2025 numri i pensionistëve të rinj që iu shtuan skemës ishte 23.6 për qind më i lartë se numri i kontribuuesve të rinj. Kjo do të thotë se për çdo 100 persona që hynë për herë të parë në sistem si kontribuues përmes punësimit, skemës iu shtuan rreth 124 pensionistë të rinj.

Ndryshe nga tendenca e viteve të mëparshme, viti 2025 u karakterizua nga një valë e fortë daljesh në pension. Gjatë periudhës 2015–2024, numri i pensionistëve të rinj që i shtoheshin skemës luhatej zakonisht nga 15 deri në 17 mijë persona në vit. Në vitin 2025 ky tregues u dyfishua, duke arritur në mbi 33 mijë përfitues të rinj.

Brezi i viteve ’60 po del në pension

Një nga faktorët kryesorë që po ushqen këtë zhvillim është plakja e popullsisë. Brezi i lindur gjatë viteve 1960, periudha me ritmet më të larta të rritjes demografike në Shqipëri, po arrin aktualisht moshën e pensionit dhe po hyn masivisht në skemën e përfitimeve.

Në të njëjtën kohë, tregu i punës po përballet me vështirësi në zëvendësimin e këtij brezi me kontribuues të rinj. Emigracioni i vazhdueshëm i të rinjve drejt vendeve të Bashkimit Europian dhe destinacioneve të tjera ka reduktuar ndjeshëm bazën e forcës së punës që mund të kontribuojë në sistem.

Rënia e lindjeve dhe puna informale ndikojnë skemën

Prej vitesh Shqipëria po regjistron rënie të numrit të lindjeve, çka do të thotë se brezat që hyjnë në tregun e punës janë gjithnjë e më të vegjël krahasuar me brezat që dalin në pension. Ky zhvillim po përshpejton përmbysjen e piramidës së popullsisë dhe po ngushton bazën e kontribuuesve të ardhshëm.

Një tjetër faktor që ndikon negativisht është punësimi informal. Shumë punonjës sezonalë në sektorin e turizmit, si dhe një pjesë e të vetëpunësuarve, mbeten jashtë skemës së sigurimeve shoqërore dhe nuk kontribuojnë në financimin e saj.

Presioni financiar mbetet nën kontroll

Megjithëse raporti mes pensionistëve të rinj dhe kontribuuesve të rinj po përkeqësohet, presioni financiar mbi skemën po mbahet pjesërisht nën kontroll nga niveli relativisht i ulët i pensioneve të reja. Megjithatë, tendencat demografike tregojnë se sfidat për qëndrueshmërinë afatgjatë të sistemit do të mbeten të forta në vitet e ardhshme.

Përmbysja graduale e strukturës së popullsisë po e bën gjithnjë e më të vështirë balancimin e skemës së pensioneve, duke kërkuar më shumë kontribuues aktivë për të mbështetur një numër në rritje përfituesish.

Burimi: Monitor

Më të lexuarat